Yüzmek, akmak, gezmek, cereyan etmek, cereyan edenler, akıcılar, gezenler, tesbih etmek.

سَبْح: Suda veya havada hızlı gitmektir. Bu kökten, سَبَحَ سَبْحًا وسَبَاحَةً /yüzdükçe yüzdü, denir. تَسْبِيح , Yüce Allah’ı tenzih etmektir. Asıl anlamı, Yüce Allah’a ibâdet etmek konusunda hızlı hareket etmektir. (Rağıb El-İsfahani, Müfredat Kur’an Kavramları Sözlüğü )

Sözlükte “suda hızla yüzüp mesafe almak” mânasındaki sebh(sibâha) kökünden türeyen tesbîh, terim olarak Cenâb-ı Hakk’ı ulûhiyyetle bağdaşmayan her türlü eksiklik ve noksanlıktan tenzih etmeyi ifade eder. Aynı kökten sübhâne kelimesine lafza-i celâlin eklenmesiyle oluşturulan sübhânallah terkibi tesbih ile aynı anlama gelir. Her iki terim de Allah’tan başkasına nisbet edilemez. Kur’ân-ı Kerîm’de seksen dokuz yerde geçen “sebh” kavramı ikisi Mekkî, beşi Medenî yedi sûrenin (İsrâ, Hadîd, Haşr, Saf, Cum‘a, Tegābün, A‘lâ) başında farklı şekillerde yer alır. Bu sûrelerden Mekke’de nâzil olan İsrâ ve A‘lâ dışındakiler “Müsebbihât” diye anılır. (Metin Yurdagör, “Tesbih”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, s. 40 :527.)

‘Tesbih’, ‘sebh’ fiilinden türemiş bir kelimedir. ‘Tesbih’; Allah'ı O’na yakışmayan şeylerden tenzih etmek (uzak tutmak)tır. “Tesbih” bir anlamda Allah'ı büyük tanıma, O’na noksan sıfatları yakıştırmama, hızlı bir şekilde ‘sübhanallah’ demek ve O’na ibadet etmektir. Bu bir çeşit Allah'ı zikirdir. Bazı alimlere göre ‘tesbih’ zikrin türlerinden biridir. (Hüseyin K. Ece, İslam’ın Temel Kavramları, s. 767.)

Allah'ı tesbih etmeyi ifade eden âyetler Kur'an'da bir hayli fazladır. Kur'an Allah'ı zikretmeyi ve tesbih etmeyi beraber anıyor. Bu durum her iki ibadetinde ortak yanları olduğunu gösterir. “ Ey iman edenler! Allah'ı çokça zikredin. Ve O’nu sabah akşam tesbih edin.” (Ahzab, 41, 42. Ali İmran, 41) (Hüseyin K. Ece, İslam’ın Temel Kavramları, s. 768.)

İşte Allah'ı mükemmel (en yüce) sıfatlarla düşünmek, O’nu noksan sıfatlardan tenzih etmek (uzak tutmak) bir tespih’tir. Aynı kökten gelen ‘Sübhan’ Allah’ın bir ismidir. Yani, çok tenzih edilen, Allah'a inanmayanların O’nun hakkında düşündüklerinden ve söylediklerinden, her türlü kusurdan uzak olan demektir. (Hüseyin K. Ece, İslam’ın Temel Kavramları, s. 767.)

Allah (cc) aynı zamanda ‘Sübhandır. Bütün yaratıklar, canlı ve cansız her şey, insanların bütün hücreleri, bazı insanların dilleri sürekli Allah'ı tesbih ederler. O, bu anlamda çok çok tespih edilendir. O, kendisi hakkında düşünülen bütün noksan sıfatlardan uzaktır. O, kendi dışındaki herşeyden münezzehtir (tenzih edilmiştir). (Hüseyin K. Ece, İslam’ın Temel Kavramları, s. 769.)