Almak, çıkarmak, tutmak, helak etmek, cezalandırmak, ilzam etmek, gerekli kılmak, akid yapmak, andlaşmak, çarptırmak, alınmak, yapmak, husule getirmek, edinmek, ceza, ikab, helak etme, alma, bir helak ediş, tutan, tutucu, alan, alıcı, edinici, husule getiren, ayarlayan. (Mahmud Çanga, Kur’an Kelimelerinin Anahtarı, Timaş, s. 48.)

أَخْذ Bir şeyi tutmak, elde etmek veya sahip olmak demektir.

 أَخَذَ fiili bazen gerçekten tutmak anlamına gelir, bazen de yakalamak anlamına gelir. Allah buyurur ki:

لاَ تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلاَ نَوْمٌ

Onu herhangi bir uyuklama tutmaz, herhangi bir uyku da (2/Bakara 255). Esir düşmüş kişiye de أخيب ve مأخوذ yakalanmış adı verilir. إتًخَاذ bir şey edinmek de aynı fiilin iftiâl kalıbıdır. Bu durumda iki mesul alır ve جعل yapmak, etmek fiilinin yerine geçer. (Rağıb El-İsfahani, Müfredat Kur’an Kavramları Sözlüğü)

           Sözlükte “bir şeyi almak, tutmak, yakalamak” anlamındaki ahz kökünden türeyen muâheze “ayıplamak, kınamak; kişiyi suçu karşılığında cezalandırmak” mânasına gelir. Râgıb el-İsfahânî, Nahl sûresindeki (16/61) muaheze kavramını “elde edilen nimete şükredilmemesi halinde ceza mahiyetinde verilen karşılık” diye açıklamakta, İbnü’l-Esîr ise “işlenen günah yüzünden cezalandırılma, hapse atılma” anlamına geldiğini kaydetmektedir (en-Nihâye, s. 30). Kur’an’da ahz kelimesi türevleriyle birçok âyette yer almakla birlikte muaheze sadece dokuz yerde geçmektedir (M. F. Abdülbâkī, el-Muʿcem, “eḫẕ” md.). Aynı şekilde ahz ve türevleri hadislerde de görülmekte (Wensinck, el-Muʿcem, “eḫẕ” md.), müfâale kalıbıyla kullanıldığı yerlerde “kulun sorumlu tutulup cezalandırılması” anlamına gelmektedir. (İlyas Çelebi, “Muaheze”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, s.2:279.)